13.09.2013

Samsara :: Ezeli ve Ebedi Döngüde İnsan


Doğumundan ölümüne- insana, doğaya dair her şey: Kutsal mekanlar, endüstriyel bölgeler, doğal ve tarihi harikalar, köyler, kentler, çöplüklerde sürünenler, saraylarda yaşayanlar, afet bölgeleri, fabrikalar, üretenler, üretirken tüketenler, çalışırken tükenenler, robotlaşanlar, geri dönüşenler, dönüşemeyenler, doğuranlar, öldürenler, silahlar, toplu taşımalar, toplu yok oluşlar, komple yok edişler..

Derdini anlatırken, hatta haykırırken bile konuşma ihtiyacı duymayan bir belgesel olan Baraka (1992) ile tanıştığımız yönetmen Ron Fricke, yine 'diyalog'suz, yine etkileyici ve yine sarsıcı bir 'sanat eseri'yle karşımızda..


Samsara, doğumla başlayan, ölümle sonuçlanan o ezeli ve ebedi döngüyü ya da reenkarnasyonu tanımlayan Sanskritçe kökenli bir kelime..


İşte Fricke, bu döngüyü değişen bakış açısı, değişen zaman ve değişen ışığın etkisiyle yine, yeniden tespit ediyor..
Ve oluşturduğu bu muazzam görüntüleri, ona adeta yedirdiği müziklerle sağladığı mükemmel bir uyumla sunuyor bizlere..


Sadece bir sınıflama pratiğiyle kullanılabilir, ancak Ron Fricke'in ortaya koyduğu bu eserlere klasik anlamda bir 'belgesel film' denemez..

Dünyanın çeşitli bölgelerinden derlenen bu görüntülerin -teknik olarak- bir belgeleme mantığıyla işlenmediği de çok açık zaten..

Burada, seyirciye sunulan şey bir 'algı anahtarı' aslında..
Tıpkı 'gerçek' bir sanat yapıtının işlevine benzer biçimde, izleyiciye içsel bir çaba, bir deneyim yaşatmanın kilidini açacak bir anahtardır bu..


Elbette, 'Gezegen ve İnsan' sorunsalını -mümkün olabilecek her açıdan- görüp anlamaya niyeti ve yeteneği olanlar için..

Buna karşın -Baraka için de bu geçerli- daha çok diyalogsuzluğun etkisiyle öne sürülen, fakat kesinlikle 'odaklanamama' problemiyle oluşan, 'güzel görüntülerin, arka arkaya sıralanarak, müzikle beraber sunulduğu' eleştirisi, daha doğrusu yanılgısı, Ron Fricke ve eserlerine yapılan çok büyük haksızlık..


Öte yandan Samsara'nın, Baraka'yla birlikte izlendiğinde -kent yaşamında ve çalışma hayatında adeta robotlaşan- insan üzerinde müthiş bir 'combo' etkisi yapacağını, bu deneyimden geçen birinin de bundan sonra 'aynı insan' olmayacağını düşünüyorum..




Yönetmen: Ron Fricke
Senaryo: Ron Fricke, Mark Magidson
Yapım: 2011, ABD, 102'


Hiç yorum yok:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...