16.12.2007

İkiz Beden (Body Double)



Genç Fransız sanatçı Brice Dellsperger' in Akbank Sanat' taki video sergisinin adı İkiz Beden.

Bunu da Kısa Film Festivali gibi, bitmeye yakın kuyruğundan yakaladım..

Sanırım bu benim kaderim. Daha başlamadan gidip gezmeyi kafama koyduğum sergileri falan, ya son gününde yakalıyorum ya da olay bitiyor, ben arkasından bakakalıyorum..

Sanırım bunun sebebi, benim tembelliğim kadar, İstanbul' un son yıllarda, sanat etkinlikleri hususunda gösterdiği aşırı zenginleşme hali olmalı. "İyi ki Paris ya da New York' da yaşamıyorum.." Mu desem acaba?.

Dellsperger, bu videoları çeşitli Hollywood filmlerinden belli sahneleri yeniden üreterek gerçekleştirmiş.

Sergiye girer girmez bizi, seksenli yılların meşhur disko parçası "Funky Town" ın video klibinin yeniden çevrimi karşılıyor. Diğer kısa filmler, sergi salonunun odalara ayrılmış bölümlerinde aynen bu klip gibi sürekli dönerek (Loop) oynatılıyor.

Gözümüze ilk çarpan Funky Town klipi, buradaki tüm "olay"ı özetliyor diyebiliriz.

Brice Dellsperger' in yönettiği, diğer bir "sıra dışı" sanatçı Jean-Luc Verna' nın söyleyip, hep birlikte de dans ederek oynadıkları klip, nasıl orijinalinden farklı hale getirilmişse; diğer videolarda da, tanınmış filmlerin kimi sahnelerinin epeyce bir değiştirilip abartılması ve komikleştirilmesi söz konusu.

"Flash Gordon", "Dressed to Kill", "Saturday Night Fever", " Blow Out" gibi çeşitli türdeki bu filmlerde, öncelikle oyuncuların cinsiyeti değiştiriliyor. Bazılarında, bizzat sanatçının kendisinin de kılıktan kılığa girerek oynadığı, hatta bi güzel dalgasını da geçtiği bu film parçalarında genel olarak “dişilik” hakim.

Kahramanları, ya kadınlar ya da cinsiyetsiz denebilecek kadınsı tipler, abartılı bir oyunculukla canlandırıyorlar. Öyle ki, kahramanlarıyla birlikte filmler de adeta birer "travesti"ye dönüşüyorlar.

Bir filmde, aynı kişinin ayrı rollerde olması, hatta ikizleştirilmiş bir tipin, aynı filmde -yan yana- farklı rolleri oynaması; videoların, alıntı yapılan filmlerin bir farklı ikizi olarak ortaya konması, serginin "İkiz Beden" ismini almasının sebebi olsa gerek.

İzlemediyseniz ve şimdi burayı okuyarak sergiye merak buyurduysanız, maalesef haberim kötü. Çünkü bugün son gündü..

Simulakrum Boncuğu

Yukarıda bahsettiğim klibi aşağıya ekledim. Bi zahmet izlerseniz, "bokunda boncuk bulmak" deyimi başta olmak üzere, “sonradan olma bir entelektüel aday adayı” olarak benim, bu sergide anlatmakta zorlandığım çok şeyin de sırrına vakıf olabilirsiniz..
Yok.. Olmadı mı?. O zaman sizi küratörümüz Ali Akay' ın dizeleriyle baş başa bırakıyorum..

"Brice Dellsperger, bir ikizlikle orijinali simulakra çeviriyor. Her simulakr gibi, burada da, modeller modelliğini kaybediyor ve orijinal olmayan hatta taklit de olmayan, ama benzerlikten meyadan çıkan bir farklar silsilesinin içinden geçerek, benzersizliğin üzerinde duruyor. Makyajlar benzetilmek üzere yapılmalarına rağmen, groteskleşen imaj kendisine yeni alanlar açarak, modelden öteye doğru kayıyor. İmajlar kendilerini bir benzerlikten geçen, ama bir o kadar da benzersizlikler üzerine yaslanan bir dilde kendilerini açığa çıkartıyorlar. Bu imajlar bir şeyi saklamak üzere yapılan imajlar olmaktan çok, ardındaki işaretleri değil, yüzeydeki işaretlerin heyecanını yaşatıyor izleyicilere. Art arda dizili imajların estetik rejiminin bize gösterdiği tam da söylenilen ve görünen arasındaki heterojenliği aşarak hayali bir şekilde ses, imaj ve görüntüyü aynı düzleme çağıran simulakrların içinde, sanatçı kendi çizgisinin, sanatsal yolunun şifresini bize doğru çevirerek, sunuyor."

Sanatçının ne yaptığını şimdi daha iyi anladığınıza, artık kesinlikle eminim..


2 yorum:

Tuğba dedi ki...

Sevgili Ali Akay, bu anlatımıyla, 2000-2003 arasında "ne alaka" manasında sıkça kullandığım
"Ne Al(i)akay?" tabirini, şu geldiğimiz 2009 yılında bir kere daha bana dedirtmiş bulunuyor! Ama durumun yarısından sorumlu olan da şu an çalan Rick Wakeman'dir. Tüm suçu tek kişide aramayalım.

numan dedi ki...

rick ağbinin çaldığı yerde alakayın simulakrumuna bile katlanabilirim